Bedrijven in de regio Arnhem-Nijmegen staan midden in de samenleving. Steeds meer werkgevers ontdekken dat inclusief ondernemen daar onlosmakelijk bij hoort. Het betekent kansen bieden aan iedereen, ook aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt. Dat levert veel op: extra personeel in tijden van krapte, meer diversiteit en creativiteit, en een sterkere bedrijfscultuur. Tegelijkertijd draagt het bij aan maatschappelijke verantwoordelijkheid en een positiever imago. Inclusief ondernemen is daarmee niet alleen goed voor de samenleving, maar ook een duurzame investering in de toekomst van het bedrijf. Natuurlijk kan het ook een uitdaging zijn, bijvoorbeeld qua begeleiding of draagvlak.
Wat doet uw organisatie en wat maakt deze bijzonder?
Wido Steeg, manager Werk en Activering bij Siza: “Siza biedt zorg en ondersteuning aan mensen met een lichamelijke, (licht)verstandelijke of meervoudige beperking en met niet-aangeboren hersenletsel in Gelderland. De dienstverlening varieert van thuisondersteuning tot 24-uurszorg in woongroepen en van behandeling tot begeleiding naar werk. Met 2.500 medewerkers ondersteunt Siza ruim 3.500 cliënten op meer dan 100 locaties. SizaWerk verzorgt dagactiviteiten en werk, zoals ambachtelijke productie van bijvoorbeeld keramiek, zeep en kaarsen en groenvoorziening.”
Wilma Hilvers, manager social bij Bakker Hilvers: “Bakkerij Hilvers is sinds 1767 een begrip in Arnhem en omgeving en het oudste bedrijf van de stad. Met 21 vestigingen en als familiebedrijf in de vierde generatie combineren we vakmanschap en kwaliteit met een sterke sociale missie. We bieden mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een plek om te werken en te leren onder begeleiding van leermeesters. Wat ons bijzonder maakt, is dat we niet alleen hoogwaardige producten maken, maar ook de kennis, liefde voor het vak en kansen voor mensen delen.”
Ingrid Scheurink, locatiemanager bij REA College Nijmegen & Arnhem: “REA College begeleidt jonge mensen die extra ondersteuning nodig hebben op weg naar duurzame reguliere arbeid door middel van een beroepsopleiding op maat. Voor het Ministerie van SZW voeren wij de ESB(Ernstige Scholings Belemmeringen)-regeling uit. De beroepsopleidingen zijn praktijkgericht. De aanpak is talentgericht en empowerend. We hebben kleine locaties en werken met meerdere professionele disciplines samen om de student zo goed mogelijk te begeleiden en ondersteunen.”
Priscilla Koning, Director of Staff bij Teamplast: “Bij Teamplast ontwikkelen en produceren we hoogwaardige kunststof verpakkingen. Producten waarbij de verpakking écht waarde toevoegt. Naast onze geautomatiseerde productie zijn er ook nog steeds verpakkingen die we handmatig samenstellen. Binnen de muren van Teamplast bieden we hiervoor een beschutte, mooie werkplek voor mensen die dit nodig hebben.”
Pepijn Kraak, medeoprichter van Doio Yume en student Sportkunde aan de HAN: “Doio Yume is mijn bedrijf waarin ik afstudeer aan de HAN. Met begeleiding van een businesscoach en via het BusinessBooster-startersprogramma van het HAN Centrum voor Ondernemerschap werk ik aan groei van mijn onderneming en een duurzaam verdienmodel. Doio Yume is een inclusieve sportorganisatie. We zetten judo in om mensen met een beperking op hun eigen tempo te laten groeien in een veilige en vertrouwde omgeving. Inclusie is bij ons geen apart programma, maar het uitgangspunt. We gebruiken judo om mensen te verbinden, weerbaarder te maken en te laten groeien, ongeacht waar ze starten.”
Wat betekent inclusief ondernemen voor u en uw organisatie?
Koning (Teamplast): “Als inclusief ondernemer hebben we de doelstelling om voor iedere reguliere werkplek ook een werkplek te creëren voor iemand met een ondersteuningsbehoefte. Als kinderen van oprichter Gerhard Koning zien we dit echt als onze missie om op deze manier van betekenis te kunnen zijn voor de gemeenschap. Een kroon op het werk van onze vader waarmee hij inmiddels 30 jaar geleden is gestart.”
Kraak (Doio Yume): “Voor ons betekent inclusief ondernemen dat we de drempel om mee te doen zo laag mogelijk maken en iedereen de kans bieden om te kunnen bewegen. Dat zie je terug in de aangepaste judo op de mat zelf, maar ook in de manier waarop we onze organisatie inrichten. Zo bieden we bijvoorbeeld stageplekken aan mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt en creëren we ruimte voor iedereen om zich te ontwikkelen.”
Steeg (Siza): “Inclusief ondernemen begint bij onszelf. Siza biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt kansen, onder meer via SizaWerk. Daar begeleiden we hen van een uitkering naar passend (betaald) werk en nemen we hen, waar mogelijk, in dienst. Zo heeft Siza zelf meer dan 20 medewerkers in loondienst uit het doelgroepenregister. In de onrustige wereld van nu is omkijken naar elkaar belangrijker dan ooit. Zo dragen we dagelijks bij aan ieders ontwikkeling en zorgen we ervoor dat iedereen mee kan doen. We kijken naar de mogelijkheden om de persoonlijke zingeving van mensen te vergroten.”
Scheurink (REA College Nijmegen & Arnhem): “Inclusiviteit is ons bestaansrecht. Door onze maatwerkaanpak krijgen onze studenten toegang tot de arbeidsmarkt. We creëren kansen voor onze studenten, waar deze niet altijd vanzelfsprekend zijn en laten werkgevers zien wat wel kan. We bouwen bruggen: tussen talent en werk, tussen kandidaat en werkgever en tussen beperking en mogelijkheden. We denken in oplossingen en ondersteunen zowel onze studenten als het werkveld om tot duurzame matches te komen.”
Hilvers (Bakker Hilvers): “Inclusief ondernemen betekent voor ons iets vanzelfsprekends. We delen graag van al het goeds dat we zelf ontvangen als bedrijf. We bieden mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt of andersbegaafden de mogelijkheid om bij ons te werken. Dat kan door bijvoorbeeld een betaalde baan, op loonwaarde, maar ook via een beschutte, betaalde, plek, activerend werk of dagbesteding.”
Welke voordelen ervaart u, of verwacht u te ervaren, van inclusief ondernemen?
Scheurink (REA College Nijmegen & Arnhem): “Inclusief ondernemen levert meer diversiteit op de arbeidsmarkt op. Jongeren met een afstand tot de arbeidsmarkt kunnen zoveel meer en zijn zoveel meer dan hun beperking. De verbinding die wij maken tussen werkgevers en onze jongeren zorgt ervoor dat onze studenten meer zelfredzaam worden. Werkgevers gaan anders kijken naar potentieel. Zo zijn wij een verbindende factor tussen onze studenten en werkgevers.”
Kraak (Doio Yume): “Door deelname aan onze lessen stimuleren we niet alleen het fysieke welzijn, maar ook het zelfvertrouwen, sociale interactie en het gevoel van verbondenheid. Voor onze organisatie levert dat een sterke, positieve cultuur op waarin iedereen erbij hoort en de kans krijgt om stap voor stap zijn of haar eigen niveau te bereiken. We zien dat deze aanpak deelnemers laat groeien en maatschappelijke waarde toevoegt.”
Steeg (Siza): “Inclusief ondernemen helpt ons anders te kijken naar moeilijk invulbare vacatures. Dat doen we door taken te splitsen en waar mogelijk passend te maken voor collega’s die extra ondersteuning krijgen. Het aannemen van nieuwe medewerkers met afstand tot de arbeidsmarkt versterkt de bedrijfscultuur: medewerkers relativeren meer en worden meer waardebewust. We kunnen constateren dat sociaal ondernemen in de lift zit en dat met name jonge ondernemers meer bewust bezig zijn om hun impact te vergroten. Het is ook een goede zaak dat gemeentes hier sturend in zijn.”
Hilvers (Bakker Hilvers): “Door inclusief te ondernemen word je zelf ook rijker! Je kunt anderen een zoveel mooier leven bieden door hen een werkplek te geven. Dat blijft voor ons nog steeds iets om stil en dankbaar van te worden. Dat is het mooiste voordeel. Want wat zijn er voor veel mensen grote uitdagingen in het leven. En wat mooi is het dan om daar iets van de nood te kunnen ledigen door een werkplek te bieden. De bedrijfsculteer wordt er veelzijdiger van en er is meer begrip voor elkaar.”
Koning (Teamplast): “We merken dat sociaal ondernemen een Unique Selling Point is voor onze organisatie bij het werven van personeel. Nieuwe collega’s komen graag bij ons werken, omdat ze zich kunnen vinden in onze sociale kernwaarden.”
Tegen welke uitdagingen loopt u aan bij (het beginnen met) inclusief ondernemen?
Hilvers (Bakker Hilvers): “We willen juist heel erg stimuleren om ‘gewoon’ te beginnen met inclusief ondernemen. Zelf vind ik de grootste uitdaging de nood en het onrecht die je bij mensen tegenkomt, terwijl je er vaak geen oplossing voor kunt bieden. Maar dit weegt toch in het geheel niet op tegen het positieve verschil dat je kunt maken met kleine dingen. Persoonlijke contacten met bijvoorbeeld de gemeente en het UWV zijn daarbij onontbeerlijk. Laat je goed informeren voor je met inclusief ondernemen aan de slag gaat en ga in gesprek met ondernemers die er al ervaring mee hebben.”
Steeg (Siza): “Bij inclusief ondernemen ervaren veel organisaties drempels, zoals vooroordelen of een negatief beeld. Ook worden administratieve verplichtingen en regelgeving vaak als complex ervaren. Dit beperkt de bereidheid om te starten. Siza kent deze uitdagingen goed door eigen ervaring. We ondersteunen organisaties bij het benutten van mogelijkheden en het verlagen van drempels, zodat inclusief ondernemen toegankelijker en haalbaar wordt. De winnaar van de jaarlijkse verkiezing van de meest inclusieve ondernemer van Midden-Gelderland adviseert steevast om gewoon te beginnen en te focussen op wat wél kan, in plaats van op wat niet kan.”
Kraak (Doio Yume): “De grootste uitdaging zit in het wegnemen van fysieke, sociale en structurele barrières die meedoen in de weg staan. Dat vraagt om een programma dat volledig aansluit bij de behoeften van deze bijzondere doelgroep. En dus om maatwerk, deskundige begeleiding en een veilige omgeving.
Scheurink (REA College Nijmegen & Arnhem): “Wij zien een verschuiving binnen onze doelgroep en begeleiden steeds vaker jongeren met een complexere ondersteuningsvraag. Om hen succesvol te begeleiden naar een duurzame arbeidsplek zijn vernieuwing en verdere ontwikkeling van onze begeleidingsmethoden noodzakelijk. Tegelijkertijd is het een uitdaging om de snelle ontwikkelingen op het gebied van AI te volgen en onze opleidingen hierop af te stemmen, zodat jongeren ook in de toekomst kansen op de arbeidsmarkt behouden.”
Koning (Teamplast): “Wij ervaren verschillen in samenwerking met diverse gemeentes en de niet altijd transparante wet- en regelgeving rond subsidies. Voordat je gaat samenwerken weet je eigenlijk nog nauwelijks welke subsidiestromen van toepassing zijn. Naast alle individuele verschillen en die per gemeente heb je hier als organisatie administratief veel werk aan.”
Waar zou u in de komende jaren extra op willen inzetten als het gaat om inclusiviteit?
Kraak (Doio Yume): “We willen onze inclusieve sportprogramma’s verder toegankelijk maken voor iedereen ongeacht achtergrond of beperking. Daarbij willen we ook ons schooljudo-aanbod en de samenwerking met de omgeving uitbreiden, zodat steeds meer mensen de kans krijgen om mee te doen en zich te ontwikkelen. We zijn bezig met steeds meer partners en binnenkort willen we beginnen met uitbreiden van ons lesaanbod.”
Scheurink (REA College Nijmegen & Arnhem): “We blijven nauw samenwerken met werkgevers, gemeenten, scholen en doorstroompunten. Binnen de wet ‘Van school naar duurzaam werk’ zijn we bij voorkeur de verbindende partner voor complexe casussen. Ook voor jongeren onder 18 zien we kansen: met onze ontwikkeltrajecten ondersteunen we jongeren in werknemersvaardigheden, zelfinzicht en richting werk of opleiding. REA College zet de komende jaren in op meer zichtbaarheid en het doorbreken van vooroordelen via sociale media.”
Koning (Teamplast): “Ik streef naar een betere samenwerking met diverse gemeentes en transparantie op het gebied van subsidies. Het zou mooi zijn als er meer vertrouwen komt in werkgevers die op het gebied van inclusiviteit hun nek uitsteken en dat de administratieve lasten naar beneden kunnen. Hierdoor komt nog meer ruimte voor inclusieve werkplekken.”
Hilvers (Bakker Hilvers): “We willen nog meer plekken creëren, andere bedrijven enthousiast maken voor inclusiviteit en nog meer mogelijkheden bieden voor allerlei vormen van opleidingen. Dat is mogelijk in ons eigen bedrijf, maar ook in de vorm van samenwerking. Belangrijk vind ik dat inclusief zijn vanzelfsprekend is en niet exclusief. Inclusief is het nieuwe normaal.”
Steeg (Siza): “Binnen Siza lopen meerdere trajecten voor zij-instromers. Die bieden kansen aan mensen met een andere achtergrond, carrièreswitchers en mensen met een uitkering om via een verkorte opleiding in de zorg aan de slag te gaan. Deze succesvolle trajecten zetten we de komende jaren voort. Daarnaast werken verschillende mensen die bij ons wonen, onder begeleiding, in-house bij sociale ondernemingen zoals Teamplast en binnenkort ook bij Scalabor. Deze werkwijze blijkt succesvol en willen we de komende tijd verder uitbreiden.”
Hoe ziet uw organisatie eruit over 5 of 10 jaar, in het licht van inclusief ondernemen?
Steeg (Siza): “De ambitie van Siza en de gehandicaptenzorg als geheel is te werken aan een samenleving waarin iedereen kan meedoen. Als inclusieve werkgever blijft Siza daarom slim en creatief kijken naar mogelijkheden, zoals functiecarving (het opsplitsen van functies in kleinere taken) en aangepast werk. Als zorgorganisatie verschuift de focus van beschermde werkplekken naar meer participatie, in samenwerking met en binnen reguliere bedrijven.”
Hilvers (Bakker Hilvers): “Dan hebben we een nieuwe productielocatie waar nog meer mogelijkheden zijn voor andersbegaafden en mensen met een achterstand tot de arbeidsmarkt. Ook zijn er binnen het bedrijf nog meer collega’s die zich inzetten voor een stukje gezien worden en begeleiding. Inclusief ondernemen is dan het nieuwe normaal. Het is dus niet meer nodig om hier extra aandacht aan te geven als bedrijf. Ook val je er niet meer door op. We hebben dus alle tijd om intern goed voor elkaar te zorgen. Bovendien zijn we dan nog steeds een gezond familiebedrijf met heerlijke producten waar we graag op allerlei manieren van blijven delen.”
Koning (Teamplast): “We denken dat onze sociale beschutte werkplaats onderdeel gaat uitmaken van een stichting. Hierbij denken gemeentes mee over logistieke bewegingen vanaf woongroepen naar onze werklocatie. Op deze manier kunnen we nog meer mensen laten participeren op de arbeidsmarkt.”
Kraak (Doio Yume): “We zien Doio Yume groeien van kleine stappen naar grote dromen. Het is een herkenbare plek waar iedereen erbij hoort en waar mensen met een beperking ongeremd kunnen genieten van bewegen. Onze ambitie is om de fysieke, sociale en structurele barrières steeds verder af te breken, zodat we onze missie ‘samen werken aan groei, gezondheid en inclusie’ voor een steeds bredere groep kunnen waarmaken.”
Scheurink (REA College Nijmegen & Arnhem): “Realistisch gezien blijft er altijd een groep mensen die extra ondersteuning nodig heeft, ondanks alle inspanningen om inclusiviteit te bevorderen. Voor hen blijft REA College een plek waar talenten worden ontdekt en ontwikkeld, zelfregie groeit en een sterke basis wordt gelegd voor duurzame deelname aan de arbeidsmarkt in samenwerking met onze stakeholders.”