Nog nooit wandelden er zoveel bezoekers door de straatjes van het Nederlands Openluchtmuseum. Met bijna 600.000 bezoekers gaat 2025 de boeken in als het drukste jaar ooit. Nu is het tijd om vooruit te kijken: een nieuw strategisch plan zet de koers uit voor een toekomstbestendig museum, met veel oog voor de doelgroep van de toekomst én de zakelijke markt. “
We schuiven aan tafel met Paul van Zeist, hoofd hospitality en sales, en Denise de Wolff, campagnemarketeer. “We werken hier op één van de mooiste plekken van Nederland”, begint De Wolff. “Dat vind ik prachtig om te zien. Er is hier ruimte voor rust én voor ambities.”
Die ambities van het museum zijn opgetekend in het nieuwe strategische plan tot 2032 met als concreet doel 100.000 bezoekers meer. In het museum, dat van oudsher sterk gericht was op landbouw en het platteland, komt de komende jaren meer aandacht voor verstedelijking en locaties uit de Randstad. Van Zeist: “Daarnaast breiden we de collectie uit met onderwerpen waar tieners en jongeren zich in herkennen. Zo zorgen we dat we als museum toekomstbestendig blijven.”
Identiteit en tradities
Door tentoonstellingen op binnenlocaties – zoals het entreegebouw – wil het museum jaarrond bezoekers ontvangen. Die tentoonstellingen bieden ruimte voor meer inhoudelijke en actuele verhalen. Van Zeist: “Wie is de Nederlander en waar ontleent hij zijn identiteit aan? Nederland is niet meer het Nederland van vijftig jaar geleden. Dat zijn soms beladen, maar zeer actuele onderwerpen. Juist die verhalen kunnen wij perfect vertellen, en dat gaan we doen. Het is onze taak om verdieping te brengen.”
Op 20 en 21 juni, organiseert het museum samen met Kenniscentrum Immaterieel Erfgoed Nederland (KIEN) de eerste editie van FestiEval. Tijdens dit festival komen tradities, ambachten en rituelen van immaterieel erfgoed samen. Bezoekers ontdekken via workshops, demonstraties en ontmoetingen met erfgoedgemeenschappen hoe levend erfgoed – onze tradities – ons nog altijd met elkaar verbindt.
“Veel mensen zijn zich er niet bewust van dat ze immaterieel erfgoed uitoefenen, totdat het verdwijnt. Ook immaterieel erfgoed moet ontwikkelen en meebewegen met de tijd”, legt De Wolff uit. Als concreet voorbeeld noemt ze De Sinterklaastraditie. “Als tradities niet ontwikkelen, dan houden ze uiteindelijk op met bestaan. Dat beslist niet één iemand, het is iets van de samenleving. Het vraagt om dialoog, maar de gesprekken zijn vaak lastig omdat de context, de geschiedenis mist. Die geschiedenis willen wij zichtbaar maken.”
Bierborstel
De maatschappelijk thema’s die steeds centraler staan in het museum inclusie, verbinding en duurzaamheid zijn ook veel bedrijven en organisaties belangrijke pijlers. Het Nederlands Openluchtmuseum wil voor die organisaties een plek zijn waar ze deze thema’s kunnen bespreken met hun medewerkers en relaties.
“Voor veel organisaties is circulair werken een speerpunt,” zegt Van Zeist. “Wij kunnen hier laten zien hoe dat werkt, en hoe eenvoudig het soms is. Veel van onze processen zijn al circulair. Van wilgentakken maken we hekken, en repareren we hamers. De bierbostel dat overblijft na het brouwen van bier in onze eigen brouwerij, gebruiken we in de bakkerij voor brood.”
Samenwerking
Een vergaderdag met aansluitend een wandeling door het park, of een festival rond een bepaald thema met een feestavond als spetterend afsluiting – het kan allemaal in het Nederlands Openluchtmuseum. De Wolff: “We zijn ervan overtuigd dat een verhaal bij ons echt tot zijn recht komt. Dankzij de authentieke locaties en inhoudelijke programma’s ontstaat een bijeenkomst die langer blijft hangen dan de dag zelf. Daag ons uit op een thema, voor bijna elk onderwerp kunnen we een passend programma ontwikkelen.”
Het organiseren van zakelijke evenementen draagt bovendien bij aan het voortbestaan van het museum. “Als we willen dat we over 115 jaar nog steeds bestaan, is samenwerking essentieel,” zegt Van Zeist. “Dat lijkt soms te schuren met onze maatschappelijke taak om te verdiepen en te verbinden. Maar we hebben beide nodig om te kunnen bestaan.”