Zelfs een verstokte autoliefhebber kan er niet omheen: al die auto’s in de stad, dat past niet meer. (Weer) lekker fietsen lijkt de oplossing tegen het dichtslibben van steden en woonwijken. Het Fiets Kenniscentrum zet zich in voor meer fietsgebruik in de samenleving en werkt daarvoor succesvol samen met studenten van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN).
Als productdesigner heeft Hans Schreuder zich tijdens zijn carrière vaak gericht op projecten op het snijvlak van milieu, duurzaamheid en mobiliteit. Bij de HAN is hij docent Industrieel Product Ontwerpen en als kartrekker betrokken bij het Fiets Kenniscentrum.
Met veel bevlogenheid praat hij over ‘het stalen ros’, voor velen een vanzelfsprekend en geliefd vervoermiddel, maar voor anderen minder of zelfs helemaal niet. “Bijvoorbeeld voor wie uit een land komt waar fietsen niet de standaard is. Maar er zijn ook mensen die de fiets als armeluisvervoermiddel beschouwen.”
De studenten van de HAN doen praktijkgericht onderzoek en ontdekken dat dit allerlei – soms verrassende – oorzaken heeft. Zo kan gender een rol spelen en ook culturele verschillen tussen autochtone Nederlanders. “De studenten doen research en gaan met mensen in gesprek en ontdekken meer over hun gewoontes en beweegredenen.”
Fietslessen
De inzichten uit de onderzoeken worden vertaald naar concrete projecten die de fiets in een zonnig daglicht stellen én bereikbaar maken voor de doelgroepen die nu minder fietsen. Zoals verschillende ‘hubs’ waar mensen terecht kunnen met vragen over fietsen, fietslessen of bijvoorbeeld fietsmaatjes. Er is nu een hub bij Scalabikes in Presikhaaf en ook in Fietscafé Cadans op de Geitenkamp waar al de eerste fietslessen zijn gestart.”
Op dit moment leggen studenten de laatste hand aan een plan van aanpak voor een ‘fietsbus’, voor de leerlingen van een basisschool. Vanwege een verbouwing huist de basisschool volgend schooljaar tijdelijk op een andere locatie, in een andere wijk. “Wanneer ouders gewend zijn om met hun kinderen naar school te wandelen, kan dat nu tijdelijk niet. Om te voorkomen dat ouders massaal de auto pakken, willen we een tijdlang met de kinderen meefietsen naar school. We hopen natuurlijk dat ouders dit blijven doen, ook als de school weer terug is op de oude locatie.”
Wereldburgers
Ook op technisch vlak wordt onderzoek gedaan. In samenwerking met Gazelle wordt onderzocht of en hoe chipcommunicatie tussen voertuigen het fietsen veiliger kan maken. “Het is echt een kwestie van onderzoeken en ontdekken waar we naartoe willen. Het is ontzettend leuk om langs deze route met studenten te kunnen werken.”
Voor Hans gaat het verder dan alleen meer mensen op de fiets te krijgen. Het is ook een manier om studenten bewust te maken van hun eigen rol in de samenleving. “Wij willen als HAN wereldburgers afleveren”, legt hij uit. “Mensen die zich bewust zijn van hun eigen handelen. Als je op eigen schaal je eigen handelen bekijkt, dan kan je ook iets beter doen. Zo is er een student die zich ineens afvroeg waarom ze eigenlijk altijd met haar scooter naar de sportschool gaat…”
Ontmoeten
Fiets erin, auto eruit? Ziet hij het écht gebeuren? “Ja het kan gewoon. Dat bewijzen succesvolle voorbeelden in Parijs en ook in ons eigen Amsterdam. Het betekent wel dat mensen dingen op moeten geven, maar als je zorgt dat de fiets heel makkelijk bereikbaar is, dan is daar prima mee te leven. Wat mij betreft is het doel van een stad dat je elkaar ontmoet. Dat gaat niet in de auto. Maar als je fietst en wandelt raak je weer met elkaar in contact.”
Het Fiets Kenniscentrum werkt graag aan concrete vraagstukken uit de praktijk. Hans roept gemeenten, bedrijven en maatschappelijke organisaties die vragen hebben over fietsen, mobiliteit of gedrag op om contact op te nemen.